تعرفه‌های بازرگانی

• مقالات آموزشی دانش بنیان
• بهمن ۱۰, ۱۴۰۳

اگر شما هم جزء آن دسته از شرکت‌های دانش بنیان  هستید که در زمینه تجارت بین‌الملل فعالیت می‌کنید، نیاز به زبان مشترک برای تجارت‌های بین‌المللی با کشورهای دیگر دارید! این زبان مشترک همان تعرفه گمرکی یا تعرفه بازرگانی است که هر کالا، کد اختصاصی خود را دارد و به‌عنوان شناسنامه آن شناخته می‌شود. فرقی هم نمی‌کند که محصول شرکت‌های دانش بنیان چه چیزی باشد؛ در هر صورت باید حتماً مراحل دریافت کد تعرفه‌های بازرگانی را داشته باشید تا امکان ارسال آن به نقاط مختلف دنیا فراهم باشد. در ادامه، به بررسی کامل‌تر تعرفه‌های بازرگانی می‌پردازیم و هر چیزی که لازم است در مورد تعرفه واردات و صادرات بدانید را بررسی می‌کنیم.

کد تعرفه گمرکی (HS Code) چیست؟

بازرگانان هنگام واردات کالا به کشور یا صادر کردن کالا به کشورهای دیگر، مراحل ترخیص کالا از گمرک را طی می‌کنند. اگر شما هم قصد دارید اقدام به چنین کاری کنید و تا جای ممکن از معافیت مالیاتی استفاده کنید، لازم است حتماً مراحل را کامل و به‌صورت قانونی طی کنید. یکی از این مراحل، دریافت کد تعرفه گمرکی (HS Code) است که یک کد ۸ تا ۱۰ رقمی مختص به کالای موردنظرتان است و برای شناسایی آن استفاده می‌شود. این کد مشخص می‌کند که حق ورود کالا را دارید یا نه؛ همچنین مشخص می‌کند چقدر از کالای موردنظرتان باید وارد یا صادر شود.

اما این کد از چه بخش‌هایی تشکیل شده است؟

• دو رقم اول از سمت چپ: کد تعرفه در کتاب مشترک میان کشورها
• دو رقم میانی چپ: کد دسته‌بندی و جزئیات بیشتر در مورد کالا
• دو رقم میانی راست: کد زیردسته با تفکیک دقیق‌تر کالاها
• دو رقم اول از سمت راست: کد اختصاصی تعریف شده برای هر کالا

کد ایران ۸ رقمی است و برای خروج تمام محصولات دانش بنیان یا محصولات دیگر از گمرک به آن نیاز دارند.

کاربرد کد تعرفه گمرکی کدام هستند؟

یکی از مهم‌ترین مسائلی که لازم است در مورد کد تعرفه گمرکی بدانید، کاربردهای آن است. مهم‌ترین کاربردهای کد تعرفه‌های بازرگانی عبارتند از:

• مشخص کردن حقوق و عوارض گمرکی محصولات مختلف
• آمارگیری و بررسی دقیق اطلاعات مربوط به تجارت‌های بین‌المللی
• دسته‌بندی کالای خطرناک و ممنوعه برای رعایت ایمنی حمل‌ونقل
• مشخص کردن تعرفه واردات و صادرات و هزینه‌های مربوط به حمل‌ونقل کالا
• مشخص کردن مالیات مربوط به صاحبان کالا و استفاده از تخفیف مالیاتی
• استفاده در امور گمرکی برای کنترل واردات و صادرات در تجارت‌های بین‌المللی

مهم‌ترین کاربرد کد تعرفه‌های بازرگانی، در بخش صادرات و واردات کالا در گمرک‌های کشور است. هر کالا کد کمرگی خاص خود را دارد و زمانی که وارد گمرک می‌شود، با ارائه کد گمرکی آن می‌توانید مراحل ترخیص کالا را انجام دهید. این کد گمرکی روی مدارک واردات و صادرات درج شده است و تمام اطلاعات مربوط به محصول شما نظیر کد تعرفه کالای خود، حقوق و عوارض گمرکی روی آن قرار دارد. در قدم آخر کافی است هزینه ترخیص کالا را بر اساس تعرفه‌های تجاری بین‌المللی پرداخت کرده و محصول را آزاد کنید.

انواع تعرفه‌های بازرگانی کدام هستند؟

یکی از مهم‌ترین مسائلی که در مورد تعرفه‌های بازرگانی لازم است بدانید، انواع آن است. به‌طورکلی می‌توان تعرفه‌های گمرکی را به ۴ دسته‌بندی مختلف تقسیم‌بندی کرد که بر اساس سیاست‌های هر کشور مشخص شده است:

انواع تعرفه گمرکی و بازرگانی بر اساس شکل

تعرفه‌های گمرکی بر اساس شکل به دو دسته تقسیم‌بندی می‌شوند که عبارتند از:

تعرفه واحد: این تعرفه برای همه کالاهای صادراتی و وارداتی مشخص می‌شود که حقوق گمرک درصد مشخصی از کالا است.

تعرفه مرکب: این تعرفه بر اساس طبقه‌بندی‌های صورت گرفته برای محصولات مختلف انجام می‌شود که در آن نه تنها عوارض گمرکی، بلکه سیاست‌های خارجی متناسب با کالا هم درنظر گرفته شده است.

انواع تعرفه گمرکی و بازرگانی بر اساس اهداف مختلف

تعرفه‌های گمرکی بر اساس اهداف مختلف عبارتند از:

تعرفه‌های مالی: این نوع تعرفه برای تامین مخارج مالی دولت مشخص می‌شود که آن را به‌عنوان کانال کسب درآمد از طریق تجارت بین‌الملل هم می‌شناسند. یکی از نمونه‌های رایج تعرفه‌های مالی مربوط به واردات کالاهای لوکس است.

تعرفه‌های حمایتی: این نوع تعرفه برای ایجاد شرایط رقابت کالاهای داخلی با نمونه‌های خارجی ایجاد شده است و هدف آن، حمایت دولت از تولید داخلی و ایجاد فرصت‌های شغلی مختلف است. از مهم‌ترین تعرفه‌های حمایتی می‌توان به تعرفه گمرک بر محصولات کشاورزی را درنظر گرفت.

تعرفه‌های ارشادی: این نوع تعرفه‌ها با هدف هدایت تقاضای محصولاتی مشخص به محصولاتی دیگر ایجاد شده است که در واقع ابزاری برای تشویق و ترویج مصرف محصول است. برای مثال تعرفه‌های مربوط به واردات خودروهای برقی از این نوع هستند.

انواع تعرفه گمرکی و بازرگانی بر اساس مقام وضع‌کننده

یکی دیگر از انواع تعرفه‌های گمرکی و بازرگانی، بر اساس سازمان‌ها و مقام وضع‌کننده است که عبارتند از:

تعرفه‌های مستقل: این نوع تعرفه‌های بازرگانی با درنظر گرفتن سیاست‌ها و منافع ملی مشخص می‌شود که انعطاف‌پذیری بیشتر بر اساس شرایط سیاسی و اقتصادی دارد. لازم است بدانید که تعرفه‌های گمرکی ایران که برای کالاهای وارداتی درنظر گرفته می‌شود، از نوع تعرفه مستقل هستند.

تعرفه‌های قراردادی: این نوع تعرفه واردات و صادرات بر اساس مذاکره دو یا چند کشور انجام می‌شود و مدت زمان آن هم مشخص است. در واقع این نوع تعرفه‌ها، تعرفه ترجیحی هستند که بین کشورهای مختلف صورت می‌گیرد. در نهایت، صادرات و واردات کالا هم بر اساس آن انجام می‌شود.

انواع تعرفه گمرکی و بازرگانی بر اساس ماخذ محاسبه

تعرفه‌های گمرکی بر اساس ماخذ محاسبه به سه نوع مختلفی تقسیم‌بندی می‌شود که عبارتند از:

تعرفه‌های ارزشی: تعرفه‌های ارزشی بر اساس ارزش کالا مشخص شده و با کمک آن حقوق ورودی کالا تعیین می‌شود. برای مثال، ممکن است برای یک محصول درصد از مبلغ آن مشخص شده باشد که باید حتماً قبل از ورود کالا به کشور اطلاعات کاملی در مورد تعرفه‌های ارزشی جهت ترخیص کالا از گمرک داشته باشید.

تعرفه‌های مقداری (ویژه): این نوع تعرفه‌ها تابعی از کمیت محصول است! یعنی به‌ازای مقدار محصولی که وارد یا صادر می‌کنید، درصدی درنظر گرفته شده است که بر اساس مقدار کل محصول، تعرفه‌های بازرگانی برای شما تعیین می‌شود.

تعرفه‌های مختلط (مرکب): این نوع تعرفه ترکیبی از تعرفه‌های بازرگانی قبلی است که توسط دولت‌ها بر اساس نوع محصول و سیاست‌های تجاری مشخص می‌شود.

بر اساس محصول موردنظرتان، تعرفه واردات و صادرات مشخص می‌شود که برای ترخیص از گمرک لازم است آن را پرداخت کنید.

پیشنهاد مقاله: تسهیلات ارزی

مزایای تعرفه‌های بازرگانی چیست؟

یکی دیگر از مهم‌ترین مسائلی که لازم است در مورد تعرفه‌های بازرگانی بدانید، مزایای آن است.

مهم‌ترین مزایای تعرفه‌های تجاری بین‌المللی عبارتند از:

• افزایش سرعت و دقت کارهای گمرکی: با استفاده از تعرفه گمرکی، همه‌چیز بر اساس کد مربوط به هر کالا پیش می‌رود که این موضوع سرعت و دقت ترخیص کالا از گمرک را بیشتر می‌کند.
• کاهش هزینه‌ها و ریسک‌های تجاری: یکی دیگر از مزایای استفاده از تعرفه‌های تجاری بین‌المللی، کاهش هزینه‌ها و ریسک‌های تجاری است. با کمترین هزینه می‌توانید هزینه‌های واردات کالا را کاهش دهید و با کمترین ریسک، کالا را از گمرک ترخیص کنید.
• شفافت‌تر بودن واردات کالا بر اساس قوانین: تمام فرآیندهای واردات کالا، شفاف انجام می‌شود و مبنای آن بر اساس قوانین گمرکی کشور کمک زیادی به واردات راحت‌تر آن می‌کند.
• تسهیل تجارت بین‌المللی: باتوجه‌به این که کد تعرفه‌های بازرگانی در میان تمام کشورها مشترک است، تجارت بین‌المللی بسیار راحت است و می‌توانید در کمترین زمان ممکن و طی کردن فرآیندهای راحت، تجارت بین‌المللی را به سادگی انجام دهید.

بنابراین کد تعرفه‌های بازرگانی مزایای بسیار زیادی به همراه دارد و استفاده از آن، ضروری است.

مراحل دریافت تعرفه‌های بازرگانی

اگر قصد دریافت تعرفه‌های گمرکی را دارید، ۳ روش زیر به شما کمک می‌کند:

1. تهیه کتاب جدید: هر ساله کتابی جدید از تعرفه گمرک کالاهای مختلفی چاپ می‌شود که با دریافت آن می‌توانید از تعرفه محصول موردنظرتان اطلاع پیدا کنید.
2. تهیه لوح فشرده قوانین: با تهیه لوح فشرده قوانین می‌توانید از قوانین و تعرفه‌های بازرگانی در هر سال اطلاع پیدا کنید.
3. مراجعه به سایت ایران کد (irancode.ir): در سایت ایران کد می‌توانید کالای موردنظرتان زا انتخاب کنید و تعرفه‌های تجاری بین‌المللی آن را ببینید.

از میان روش‌های بالا برای دریافت تعرفه‌های بازرگانی، راحت‌ترین راه سومی است که در کمترین زمان ممکن می‌توانید تعرفه کالای موردنظرتان را ببینید.

نهادهای تعیین‌کننده تعرفه‌های بازرگانی

یکی از مهم‌ترین سوالاتی که در مورد تعیین تعرفه‌های بازرگانی مطرح می‌شود، این است که این تعرفه‌ها توسط کدام نهاد مشخص شده است؟ این موضوع بستگی به نوع کالای موردنظرتان دارد. به‌صورت کلی نهادهای مختلفی مانند دولت، سازمان‌های بین‌المللی، کمیسیون‌های تخصص و… در تعیین تعرفه گمرک نقش دارند و هر سال بر اساس شرایط، آن را مشخص می‌کنند.

در اینجا یک جدول مقایسه‌ای میان تعرفه‌های گمرکی در چند کشور مختلف و تأثیر آن بر تجارت بین‌المللی آماده کرده‌ام:

سخن پایانی

در این مقاله به بررسی کامل تعرفه گمرکی و هر چیزی که لازم است در مورد آن بدانید، پرداختیم. اگر سوالی در مورد تعرفه های بازرگانی دارید، از طریق بخش نظرات مطرح کنید تا شما را به صورت کامل راهنمایی کنیم.