برای اینکه قبل از قرارداد، مناقصه یا سرمایه‌گذاری مطمئن شوید یک شرکت گواهی معتبر دارد، باید استعلام دانش بنیان انجام دهید. در این راهنما می‌بینید فهرست رسمی شرکت‌های دانش بنیان (pub.daneshbonyan.ir) کجاست، چطور با نام یا شناسه ملی ۱۱ رقمی جست‌وجو کنید و نتیجه و نوع مجوز را چطور درست بخوانید.
تسهیلاتی که به شرکت‌های دانش بنیان تعلق می‌گیرد، از معافیت‌های مالیاتی و گمرکی تا تسهیلات مالی صندوق نوآوری و شکوفایی و اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه، بیشتر روی مسائل تجاری و اقتصادی این شرکت‌ها اثر می‌گذارد. این مزایا فقط به خود شرکت محدود نمی‌شود. شرکتی که می‌خواهد با یک مجموعه دانش بنیان قرارداد ببندد، از آن خرید کند یا در آن سرمایه‌گذاری کند هم از این ارتباط و حمایت‌های قانونی سود می‌برد.
به همین دلیل باید راهی وجود داشته باشد که طرف مقابل بتواند از دریافت و اعتبار گواهی دانش بنیان اطمینان پیدا کند. معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری برای همین نیاز، یک بانک اطلاعاتی و فهرست اینترنتی رسمی از شرکت‌های دانش بنیان راه‌اندازی کرده است. این فهرست ابزار اصلی و قانونی استعلام شرکت‌های دانش بنیان در ایران است.
اگر نام شرکت در این فهرست رسمی بود، یعنی گواهی دانش بنیان آن در حال حاضر معتبر و تایید شده است. اگر نبود، در زمان استعلام گواهی معتبری برای آن ثبت نشده یا اعتبار گواهی قبلی منقضی شده است.
گواهی دانش بنیان یک سند دائمی و همیشگی نیست و دارای دوره اعتبار مشخص است. شرکت‌ها در مراحل تمدید و ارزیابی مجدد سالانه ممکن است شرایط مشمولیت خود را از دست بدهند. بنابراین دیدن یک تصویر گواهی چاپی یا شنیدن ادعای طرف مقابل کافی نیست. فقط فهرست رسمی آنلاین نشان می‌دهد که شرکت در لحظه استعلام جزو شرکت‌های دانش بنیان فعال است یا خیر.
استعلام آنلاین چند دقیقه بیشتر طول نمی‌کشد، ولی جلوی ریسک‌های سنگین حقوقی، مالیاتی و مالی را می‌گیرد.
استعلام شرکت‌ها یا موسسات دانش بنیان به صورت کاملاً رایگان و بدون نیاز به رمز عبور از طریق فهرست آنلاین و عمومی معاونت علمی انجام می‌شود. هر شرکتی که پس از ارزیابی کارگزاران تاییدیه دانش بنیان بگیرد، بلافاصله به این فهرست اضافه می‌شود. شما هم با همین فهرست می‌توانید اصالت و اعتبار طرف مقابل را بسنجید.
| روش جست‌وجو | مزیت | نکته |
|---|---|---|
| شناسه ملی | دقیق‌ترین و مطمئن‌ترین روش؛ هر شخصیت حقوقی یک شناسه یکتا دارد. | شناسه ملی اشخاص حقوقی ۱۱ رقم است و باید با اعداد انگلیسی یا فارسی بدون فاصله وارد شود. |
| نام شرکت | وقتی شناسه ملی را در اختیار ندارید، سریع‌ترین راه است. | نام‌های مشابه زیاد است؛ نتیجه را حتماً با شناسه ملی، نوع شرکت یا استان تطبیق بدهید. |
| فیلترها | برای دیدن فهرست کامل شرکت‌های یک استان، یک حوزه فناوری یا یک بازه زمانی. | برای بررسی سریع یک شرکت مشخص مناسب نیست و بیشتر کاربرد آماری و بازارسنجی دارد. |
شرکت‌ها و موسساتی که از طریق سامانه ارزیابی دانش بنیان ثبت‌نام می‌کنند و در پایان فرآیند کارشناسی تاییدیه می‌گیرند، به فهرست عمومی در نشانی pub.daneshbonyan.ir اضافه می‌شوند. این نشانی زیرمجموعه درگاه اصلی daneshbonyan.ir (و سامانه daneshbonyan.isti.ir) است و فهرست آنلاین و به‌روز شرکت‌هایی را نشان می‌دهد که هم‌اکنون دارای گواهی معتبر دانش بنیان هستند.
اگر نام شرکت یا شناسه ملی آن را دارید، مستقیماً از کادر جست‌وجوی بالای سامانه استفاده کنید. اگر ندارید یا می‌خواهید فهرست را بر اساس معیارهای تخصصی دیگری مرتب کنید، فیلترهای هوشمند سامانه این کار را برایتان انجام می‌دهند.
| فیلتر | کاربرد |
|---|---|
| نام شرکت | مرتب‌سازی فهرست شرکت‌ها به ترتیب حروف الفبا و جست‌وجوی متنی. |
| نوع مجوز (نوع شرکت) | تاییدیه دانش بنیان بسته به سطح فناوری و گردش مالی، دسته‌بندی‌های متفاوتی دارد (در آیین‌نامه جدید شامل: نوپا، فناور و نوآور؛ و در دسته‌بندی قدیم شامل: تولیدی و نوپا نوع ۱، ۲ و ۳). با این فیلتر می‌توانید شرکت‌ها را بر اساس سطح مجوز تفکیک کنید. |
| استان | دسته‌بندی شرکت‌های دانش بنیان بر اساس استان محل استقرار و فعالیت. |
| حوزه فناوری | شرکت‌های دانش بنیان در ۹ حوزه فناوری راهبردی تاییدیه می‌گیرند. با این فیلتر فعالان هر صنعت (مثل دارو، فناوری اطلاعات، ماشین‌آلات و...) را جداگانه می‌بینید. |
| تاریخ تایید | بررسی تعداد شرکت‌های تاییدشده در هر بازه زمانی یا مشاهده جدیدترین شرکت‌های دانش بنیان کشور. |
شاید این مطلب هم مناسبتان باشد: شرایط دانش بنیان شدن و مراحل ثبت شرکت دانش بنیان
بسیاری از کاربران «استعلام وضعیت» و «ورود به کارتابل سامانه» را یکی می‌دانند، در حالی که این دو بخش کاملاً متفاوت هستند:
مراحل کلی برای شرکتی که می‌خواهد وارد فرایند دریافت گواهی دانش بنیان شود به این صورت است:
جزئیات فرم‌ها و معیارهای آیین‌نامه ارزیابی ممکن است در طول زمان تغییر کند. پیش از شروع، راهنمای آخرین آیین‌نامه سامانه را ببینید یا با مشاوران متخصص مشورت کنید.
این فهرست تنها مرجع رسمی و عمومی برای تشخیص دانش بنیان بودن یا نبودن شرکت‌های فعال در کشور است و به صورت روزانه و خودکار به‌روز می‌شود. پس حضور یک شرکت در آن یعنی تایید رسمی و معتبر بودن گواهی دانش بنیان، و نبودن نام شرکت یعنی در آن لحظه گواهی معتبری ثبت نشده است.
شرکت‌هایی که تازه تاییدیه گرفته‌اند، از همان لحظه‌ای که مصوبه کارگروه و پیام تایید معاونت علمی به آن‌ها ابلاغ می‌شود، در این فهرست ثبت می‌شوند و اطلاعات کلی‌شان در دسترس عموم قرار می‌گیرد.
اگر نگران محرمانه ماندن اطلاعات تجاری خود هستید، باید بدانید این فهرست فقط اطلاعات هویتی کلی شرکت را نشان می‌دهد و درباره جزئیات فنی محصولی که با آن تاییدیه گرفته شده یا اسناد مالی توضیحی نمی‌دهد. بنابراین اسرار فناورانه و مالکیت فکری شرکت‌ها کاملاً محفوظ می‌ماند.
سامانه علاوه بر جست‌وجوی موردی هر شرکت، آمار آنلاین و کلان کل زیست‌بوم دانش بنیان کشور را هم به‌صورت نمودار و عدد نمایش می‌دهد. چون بعضی شرکت‌ها در مرحله تمدید یا بازبینی ممکن است شرایط مشمولیت را از دست بدهند و شرکت‌های جدیدی اضافه شوند، دیدن آمار روز اهمیت زیادی دارد. این آمار شامل موارد زیر است:
تفکیک نوع مجوز بسیار مهم است، چون هر دسته از شرکت‌ها (مثلاً شرکت‌های فناور در مقایسه با نوپا) سقف تسهیلات، معافیت مالیاتی و حمایت‌های متفاوتی دریافت می‌کنند. تفکیک حوزه فناوری هم نشان می‌دهد تاییدیه‌ها در کدام صنایع بیشتر صادر شده است و محصول شما احتمالاً در کدام کارگروه تخصصی ارزیابی می‌شود.
اعداد این بخش به صورت زنده تغییر می‌کنند؛ بنابراین برای مشاهده رقم دقیق همیشه به خود سامانه مراجعه کنید.
صدور تاییدیه و حمایت از شرکت‌ها به یک نهاد خلاصه نمی‌شود. چند نهاد حاکمیتی هر کدام بخشی از این زنجیره را بر عهده دارند:
| نام نهاد | نقش و مسئولیت در فرایند تاییدیه دانش بنیان |
|---|---|
| معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری | متولی اصلی سیاست‌گذاری و راهبری کلان؛ مدیریت مرکز شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان و دبیرخانه کارگروه ارزیابی |
| کارگروه ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌های دانش بنیان | مرجع قانونی و اجرایی بررسی مستندات کارگزاران و صدور نهایی تاییدیه برای شرکت‌ها، زیر نظر معاونت علمی |
| شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری (عتف) | هماهنگ‌کننده سیاست‌های کلان علم و فناوری کشور؛ تصویب‌کننده و اثرگذار بر ضوابط و معیارهای کلان شرکت‌های دانش بنیان |
| صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری | ارائه خدمات مالی، وام، ضمانت‌نامه و سرمایه‌گذاری پس از تایید دانش بنیان بودن شرکت؛ مشارکت در ارزیابی مالی طرح‌ها |
مجلس شورای اسلامی در سال ۱۳۸۹ «قانون حمایت از شرکت‌ها و موسسات دانش بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات» و در سال ۱۴۰۱ «قانون جهش تولید دانش‌بنیان» را تصویب کرد. بر این اساس، وظیفه ارزیابی شرکت‌ها و موسسات دانش بنیان در ساختار دولت به معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری سپرده شد. در ادامه، صندوق نوآوری و شکوفایی برای ارائه تسهیلات و حمایت مالی شکل گرفت و شورای عالی عتف نیز وظیفه سیاست‌گذاری کلان علمی و فناوری کشور را بر عهده دارد.
این معاونت از مهم‌ترین نهادهای سیاست‌گذار در زیست‌بوم نوآوری است. توسعه فناوری، تقویت فرایند تجاری سازی و حمایت از شرکت‌ها و موسسات دانش بنیان از وظایف اصلی آن است. ارزیابی و اعطای تاییدیه هم بر اساس آیین‌نامه‌های همین معاونت انجام می‌شود.
این صندوق یک نهاد مالی تخصصی است که برای تکمیل زنجیره «از ایده تا ورود محصول به بازار و صادرات» تشکیل شد. ماموریتش تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات و ارائه تسهیلات، لیزینگ و خدمات توانمندسازی به شرکت‌های دانش بنیان است. هدف نهایی آن حرکت به سمت اقتصاد دانش بنیان و تولید ارزش افزوده است.
شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری به ریاست رئیس‌جمهور برای سیاست‌گذاری، نظارت فرابخشی و هماهنگی میان بخش‌های علمی، فناوری و تحقیقاتی کشور تشکیل شد. این شورا بر اساس ماده ۳ قانون برنامه سوم توسعه تاسیس شد.
دریافت تاییدیه دانش بنیان برای بسیاری از شرکت‌ها بدون چالش نیست. گاهی درخواست شرکت به دلیل عدم احراز معیارهای سطح فناوری یا طراحی مبتنی بر تحقیق و توسعه رد می‌شود یا در مراحل ارزیابی با کارگزار اختلاف نظر پیش می‌آید. برای این موارد مسیر رسمی ثبت اعتراض و شکایت در کارتابل سامانه وجود دارد. اعتراض‌ها از طریق دبیرخانه کارگروه ارزیابی در معاونت علمی بررسی و پیگیری می‌شوند.
علاوه بر این، قانون جهش تولید دانش بنیان (مصوب ۱۴۰۱) در ماده ۹ قوه قضائیه را موظف کرده شعبه یا شعب تخصصی برای رسیدگی به اختلافات علمی و فناوری و دعاوی شرکت‌های دانش بنیان تشکیل دهد.
اگر می‌خواهید خودتان دانش بنیان شوید، گواهی شرکت را تمدید کنید یا درباره فرایند ارزیابی ابهام دارید، شبکه دانش بنیان ایران در سه سطح تخصصی مشاوره می‌دهد:
برای پرسش‌های مشخص و امکان‌سنجی اولیه: مثلاً اینکه محصول یا خدمت شما مطابق آخرین آیین‌نامه شرایط دانش بنیان شدن را دارد یا نه و قدم بعدی چیست.
برای شرکت‌هایی که می‌خواهند محصول یا خدمت خود را دقیقاً مطابق معیارهای فنی ارزیابی تعریف کنند و ثبت‌نام در سامانه را از ابتدا بدون خطا انجام دهند.
همراهی کامل از صفر تا صد در تمام مراحل؛ از آماده‌سازی مستندات فنی و ثبت درخواست تا حضور و آماده‌سازی برای جلسه ارزیابی کارگزار و پیگیری صدور گواهی.
فهرست رسمی و عمومی شرکت‌های دانش بنیان در نشانی pub.daneshbonyan.ir، زیرمجموعه سایت daneshbonyan.ir، قرار دارد. برای مشاهده اطلاعات مربوط به شرکت‌های دارای مجوز معتبر باید از همین سامانه استعلام بگیرید.
محصول یا خدمت باید دارای سطح فناوری بالا، طراحی مبتنی بر تحقیق و توسعه (R&D) و نمونه ساخته شده باشد و در یکی از ۹ حوزه فناوری سامانه بگنجد. معیارهای دقیق را آیین‌نامه ارزیابی معاونت علمی تعیین می‌کند، بنابراین بهتر است قبل از ثبت‌نام، شرایط محصول را بررسی کنید یا مشاوره تخصصی بگیرید.
معتبرترین راه قانونی، جست‌وجو با شناسه ملی ۱۱ رقمی در فهرست رسمی معاونت علمی (pub.daneshbonyan.ir) است. حضور شرکت در آن به منزله تایید رسمی و فعال بودن گواهی است. اگر برای قرارداد یا مناقصه به سند مکتوب نیاز دارید، علاوه بر استعلام از سامانه، تصویر گواهی را هم از شرکت بخواهید و آن را با اطلاعات فهرست آنلاین تطبیق دهید.
خیر؛ فهرست شرکت‌های دانش بنیان در آدرس pub.daneshbonyan.ir کاملاً عمومی و رایگان است و برای دیدن آن لازم نیست با حساب کاربری وارد شوید. ورود با رمز عبور به سامانه جامع خدمات دانش بنیان مخصوص شرکت‌هایی است که می‌خواهند درخواست ارزیابی، ثبت یا تمدید گواهی بدهند.
اول مطمئن شوید نام را درست و با کیبورد فارسی وارد کرده‌اید و حتماً جست‌وجو با شناسه ملی ۱۱ رقمی را هم امتحان کنید. اگر باز هم پیدا نشد، یعنی در آن لحظه گواهی معتبری برای شرکت ثبت نشده است (ممکن است گواهی قبلی منقضی شده و تمدید نشده باشد یا پرونده هنوز در مرحله ارزیابی باشد).
تاییدیه دانش بنیان بسته به بلوغ شرکت، درآمد و سهم محصولات فناورانه انواع مختلفی دارد (در آیین‌نامه جدید: نوپا، فناور و نوآور؛ و در نظام قدیم: تولیدی، نوپا و نوع ۱، ۲ و ۳). هر نوع مجوز از سقف تسهیلات و معافیت‌های مالیاتی متفاوتی برخوردار است. بنابراین هنگام استعلام فقط به حضور در فهرست بسنده نکنید و نوع مجوز را هم بررسی نمایید.
خیر. فهرست عمومی فقط اطلاعات هویتی کلی شرکت، استان، حوزه فناوری و نوع مجوز را نشان می‌دهد و درباره جزئیات فنی محصولی که با آن تاییدیه گرفته شده توضیحی ارائه نمی‌کند، بنابراین اسرار فناورانه شرکت‌ها محفوظ می‌ماند.
بلافاصله از لحظه‌ای که مصوبه کارگروه ارزیابی صادر شده و پیام تایید گواهی دانش بنیان از معاونت علمی به کارتابل شرکت می‌رسد، نام آن به صورت خودکار در فهرست عمومی ثبت می‌شود.
کارشناسان شبکه دانش بنیان ایران از بررسی اولیه محصول تا پیگیری نتیجه ارزیابی کنار شما هستند.
