تفاوت اعتبار مالیاتی و معافیت مالیاتی
معافیت مالیاتی، تسهیلاتی است که در سال ۱۳۸۹ توسط معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، به شرکتهای دانش بنیان اعطا شده تا آنها بتوانند با سقف مشخصی، از پرداخت مالیات برای درآمدهای حاصل از محصولات و خدمات دانش بنیان خود، از پرداخت مالیات معاف باشند. با این وجود، سختیهای بسیار زیادی که برای مشمول معافیت مالیاتی شدن وجود دارد، باعث شده تا بسیاری از شرکتهای دانش بنیان قید این معافیت را بزنند. راهکار جایگزینی که برای این تسهیلات وجود دارد، استفاده از اعتبار مالیاتی است. بعد از ارائه مدارک ثبت شرکت دانش بنیان، شرکتها میتوانند با نزدیک شدن به سال مالی خود، درخواست خود را برای معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری ارسال کنند.
با ارسال این درخواست، کارگروهی وظیفه بررسی هزینههای انجام شده در بخش تحقیق و توسعه محصولات یا خدمات دانش بنیان کسب و کار شما را برعهده خواهد گرفت. براساس میزان هزینهای که در این بخش صرف کردهاید، اعتبار مالیاتی به شما پرداخت میشود. شاید مهمترین تفاوت اعتبار مالیاتی و معافیت مالیاتی، در این باشد که در معافیت مالیاتی، سطح پیچیدگی فنی محصولات شما حتما باید در سطح ۱ قرار داشته باشد، ولی در اعتبار مالیاتی، شما با هر سطح پیچیدگی میتوانید از این تسهیلات برخوردار شوید. از سوی دیگر، سقف معافیت مالیاتی معمولا مشخص بوده و نمیتوان آن را تغییر داد، ولی در اعتبار مالیاتی این طور نیست و هر سال، بسته به هزینههایی که داشتهاید، میتوانید اعتبار مالیاتی بیشتری دریافت کنید.
| ویژگی | اعتبار مالیاتی | معافیت مالیاتی |
| تعریف | کاهش مالیات پرداختی بر اساس هزینهها، خسارتها یا سرمایهگذاریها | معاف بودن از پرداخت مالیات در مورد بخشی از درآمد یا فعالیتها |
| هدف | تشویق به سرمایهگذاری و فعالیتهای اقتصادی خاص | حمایت از گروهها یا بخشهای خاص مانند سازمانها یا فعالیتهای معین |
| مثال | اعتبار برای هزینههای تحقیق و توسعه، اعتبار برای خسارات ناشی از تصادفات | معافیت مالیاتی برای سازمانهای خیریه، معافیت مالیاتی برای درآمدهای پایین |
| نحوه اعمال | معمولاً بهصورت کسر از مالیات پرداختی، در نتیجه کاهش بدهی مالیاتی | معافیت کامل از پرداخت مالیات برای برخی درآمدها یا فعالیتها |
| مدت زمان اعمال | معمولاً محدود به یک دوره مالیاتی خاص یا مدتزمان معین | ممکن است بهصورت دائمی یا محدود به مدت مشخصی باشد |
| تأثیر بر مالیات پرداختی | کاهش بدهی مالیاتی و در نتیجه کاهش میزان مالیات قابل پرداخت | صفر شدن مبلغ مالیات قابل پرداخت برای معافیتشدهها |
آشنایی با مفهوم معافیت مالیاتی
یکی از مزایای بسیار مهمی که شرکتهایی که دانش بنیانی شدهاند، میتوانند از آن استفاده کنند، معافیت مالیاتی است. طبق طرحی که در راستای توسعه و پیشرفت شرکت دانش بنیان در ایران و در سال ۱۳۸۹ تصویب شده است، شرکتهایی که مجوزهای دانش بنیانی را دریافت کردهاند، نیازی به پرداخت مالیات، برای درآمدهای حاصل از محصولات، کالاها یا خدمات دانش بنیان خود ندارند و به اصطلاح، شامل معافیت مالیاتی برای این بخش از محصولات و خدمات خود میشوند.
یکی از مشکلاتی که در این مسیر وجود دارد، این است که معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، به دلیل تعداد زیاد و گستردگی شرکتهای دانش بنیان و دارایی آنها، معمولا کمتر شرکت دانش بنیانی را مشمول این معافیت میکند و به همین علت، شرکتهای دانش بنیان، به دنبال راه حل جایگزینی هستند که بتوانند برای فعالیتهای دانش بنیانی خود، از معافیتها و تخفیفهای مالیاتی بهرهمند شوند.
درباره اعتبار مالیاتی چه میدانید؟
اعتبار مالیاتی، از دیگر خدماتی است که توسط معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، در اختیار شرکتهای دانش بنیان قرار گرفته تا بتوانند براساس میزان تحقیقات و توسعه محصولات یا خدمات دانش بنیان خود، از تخفیفهای مالیاتی برخوردار شوند. برای اینکه بتوانید از این امکان استفاده کنید، لازم است که ابتدا تاییدیههای لازم را دریافت کرده و در واقع، تحت پوشش سازمان مالیاتی و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری قرار بگیرید.
در مرحله بعدی، چند ماه قبل از اتمام سال مالی خود، لازم است که درخواست خود را برای معاونت علمی و فناوری ارسال کرده و این معاونت، کارگروهی را برای بررسی فعالیتهای شما در زمینه تحقیق و توسعه محصولات دانش بنیان، مشخص میکند. با بررسی میزان هزینه و بودجهای که شما صرف تحقیق و توسعه محصولات یا خدمات دانش بنیان کردهاید، معاونت با همکاری سازمان مالیاتی کشور، اعتبار مالیاتی به شما اعطا میکند که مبلغ این اعتبار، از مالیات کلی شما کاسته میشود.
تفاوت اعتبار مالیاتی و معافیت مالیاتی از نظر شرایط
شرکتهایی که موفق به اخذ گواهی دانش بنیان شدهاند، معمولا از نظر پیچیدگی محصولات دانش بنیانی که تولید میکنند، در سه سطح ۱، ۲ و ۳ قرار میگیرند. اولین مورد از شرایط برخورداری از معافیت مالیاتی، این است که این شرکتها، حتما باید از پیچیدگی فنی سطح ۱ که بالاترین سطح است برخوردار باشند تا بتوانند تاییدیههای لازم برای دریافت معافیت مالیاتی را دریافت کنند. از سوی دیگر، معافیت مالیاتی شرکتها دانش بنیان، نامحدود نیست و آنها تا سقف مشخصی از این معافیت برخوردار هستند و مابقی مالیات را باید بهصورت مستقیم پرداخت کنند.
حال چه اتفاقی رخ میدهد که باعث میشود تا اعتبار مالیاتی گزینه بهتری نسبت به معافیت مالیاتی باشد؟ شما میتوانید با هر سطح پیچیدگی فنی که در محصولات دانش بنیان خود دارید، بهراحتی اقدام به استفاده از اعتبار مالیاتی کنید. از سوی دیگر، در اعتبار مالیاتی، شرکتها محدودیتی از نظر سقف مالیاتی نخواهند داشت. به این ترتیب، آنها بسته به هزینههای خود میتوانند تا هر مقدار اعتبار مالیاتی از سازمان امور مالیاتی کشور دریافت کنند.
چه هزینههایی روی اعتبار مالیاتی تاثیرگذار هستند؟
همانطور که گفتیم، مهمترین تفاوت اعتبار مالیاتی و معافیت مالیاتی، در این است که در اعتبار مالیاتی، شما بسته به هزینههای خود که شامل موارد زیر میشوند، بدون هیچ سقفی میتوانید اعتبار مالیاتی دریافت کنید:
۱- اگر دارای یک تیم تحقیق و توسعه هستید، تمامی حقوق آنها جزئی از هزینههای شما در نظر گرفته میشود.
۲- هزینههایی که برای تحقیق و طراحی محصولات یا خدمات خود پرداخت کردهاید.
۳- هزینههای مربوط به مهندسی معکوس محصولات یا خدمات دانش بنیان
۴- در صورت نیاز به تهیه مواد اولیه برای تولید یک محصول، تمامی هزینههای آن شامل اعتبار مالیاتی میشوند.
۵- هزینههای مربوط به تولید انبوه از نسخه اولیه محصول دانش بنیان
قابلیت تغییرپذیری اعتبار مالیاتی
وقتی که استعلام دانش بنیان روی شرکت شما انجام میشود و طی شرایطی، این امکان برایتان به وجود میآید که از معافیت مالیاتی استفاده کنید، باید دقت داشته باشید که معافیت مالیاتی برای شما همیشگی خواهد بود و سقفی که برای شما در نظر گرفته شده است قابل تغییر نیست. این در حالی است که شما خیلی راحت میتوانید بعد از ثبت شرکت دانش بنیان، هر ساله اعتبار مالیاتی خود را تغییر دهید.
برای مثال، اگر امسال نسبت به سال گذشته مالیاتی خود، هزینههای بیشتری را صرف بخش تحقیق و توسعه محصولات دانش بنیان خود کردهاید، میتوانید درخواست خود را مجددا ارسال کرده و با بررسیهای صورت گرفته توسط معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و سازمان امور مالیاتی، اعتبار مالیاتی بیشتری را دریافت کنید. همین مزیت کاربردی اعتبار مالیاتی نسبت به معافیت مالیاتی برای شرکتهای دانش بنیان، باعث شده تا بسیاری از این شرکتها، قید معافیت مالیات را زده و به دنبال دریافت اعتبار مالیاتی باشند که شرایط سادهتری نیز نسبت به معافیت مالیاتی دارد.
سخن پایانی
تفاوت اعتبار مالیاتی و معافیت مالیاتی را میتوان به سه بخش مختلف تقسیمبندی کرد. بخش اول این است که شما میتوانید با شرایط راحتتری اعتبار مالیاتی را دریافت کنید و در واقع با هر سطح پیچیدگی فنی در محصولات، امکان اخذ آن وجود دارد. از سوی دیگر، معافیت مالیاتی، دارای سقف مشخصی است که این موضوع در خصوص اعتبار مالیاتی صدق نمیکند. در قدم بعدی، باید دانست که مقدار معافیت مالیاتی ثابت بوده و در طول زمان تغییر نمیکند، ولی در اعتبار مالیاتی، هرساله بسته به هزینههایی که دارید، میتوانید اعتبار مالیاتی بیشتری دریافت کنید.