تفاوت دانش بنیان و استارتاپ
یک شرکت دانش بنیان، شرکتی است که قادر به تولید محصولات یا خدماتی با پیچیدگی فنی بالاست و به همین علت، میتواند مجوزهای فعالیت خود را دریافت کرده و از مزایایی همچون تسهیلات بانکی و معافیت مالیاتی برخوردار شود. این در حالی است که یک استارتاپ صرفا با هدف رفع نیاز جامعه و بازار شروع به کار میکند و نیازی نیست که کالاها یا خدمات آن به اصطلاح های تک باشند. های تک بودن محصولات یا خدمات، مهمترین فرق دانش بنیان و استارتاپ است که باید به آن دقت داشت. با این حال، تفاوتهای مهم دیگری نیز بین این دو وجود دارد. برای مثال، هزینه راهاندازی یک استارتاپ، قطعا بالاتر از هزینه ثبت یک شرکت دانش بنیان خواهد بود.
از سوی دیگر، شرکتهای دانش بنیان معمولا معاف از مالیات هستند که چنین موضوعی در خصوص استارتاپها صدق نمیکند. تفاوت مهم دیگر بین این دو، این است که برای ثبت شرکت دانش بنیان مدارک متعددی نیاز است، ولی شرایط راهاندازی یک استارتاپ راحتتر بوده و شما در کوتاهترین زمان میتوانید یک کسب و کار نوپا را راهاندازی کنید.
استارتاپ به چه معناست؟
استارتاپ، در واقع به شرکتهای نوپایی گفته میشود که به یکی از نیازهای جامعه پاسخ میدهند. این کسبوکارها، ممکن است بهصورت آنلاین و اینترنتی فعالیت داشته باشند یا اینکه خدمات و محصولات خود را بهصورت حضوری در اختیار مشتریانشان قرار دهند. از سوی دیگر، نیازی نیست که حتما استارتاپها خدمات ارائه دهند و آنها میتوانند محصولات خاصی را تولید کرده و در اختیار مردم قرار دهند تا نیاز آنها برآورده شود.
یکی از مهمترین ویژگیهای استارتاپ، این است که میتواند خدمات یا محصولاتی نوآورانه را به مشتریان خود ارائه دهد. همین ویژگی است که یک استارتاپ را از یک کسب و کار متمایز میکند. در واقع، ایدههای خلاقانهای که تا به امروز وجود نداشتهاند یا به این شکلی که در حال حاضر ارائه میشوند نبودند، اگر تجاریسازی شده و وارد بازار شوند، به یک استارتاپ تبدیل خواهند شد. احتمال موفقیت و شکست یک استارتاپ تقریبا برابر است و حتی شاید بتوان گفت که احتمال شکست آن در بازار ایران کمی بیشتر است.
با مفهوم شرکت دانش بنیان آشنا شوید
شرکتهای دانش بنیان، بسیار متفاوت از استارتاپ یا کسبوکارهای عادی هستند. یکی از مهمترین ویژگیهای این شرکتها، این است که محصولات یا خدماتی را ارائه میدهند که دارای پیچیدگی فنی بوده و به اصطلاح های تک به شمار میآید. این بدان معناست که یا یک تکنولوژی روز دنیا توسط این شرکتها تولید شده است یا اینکه تکنولوژی یا محصولی از خارج کشور مهندسی معکوس شده، تغییرات عمدهای در ساختار آن به وجود آمده و سپس بازتولید ملی شده است.
با وجود اینکه، های تک بودن تکنولوژی مهمترین ویژگی شرکتهای دانش بنیان به شمار میآید، ولی این تنها شرط برای ثبت شرکت دانش بنیان نیست. شرکتهای دانش بنیان، معمولا باید از اساتید هیات علمی کمک گرفته، شرایط مالی مناسبی داشته، یک نمونه آزمایشگاهی یا تجاری تولید کرده باشند، حداقل بیمه برای 3 نفر رد کرده باشند و بسیاری از شرایط دیگر را داشته باشند تا بتوانند مجوزهای ثبت شرکت را دریافت کنند.
وضعیت استارتاپها و شرکتهای دانشبنیان در ایران و چند کشور دیگر (آمریکا، آلمان و چین)
| ویژگی | ایران | آمریکا | آلمان | چین |
| حمایتهای دولتی | حمایتهای محدود، اما رو به رشد برای شرکتهای دانشبنیان | حمایتهای وسیع از طریق مراکز تحقیقاتی و سرمایهگذاران خطرپذیر | برنامههای دولتی حمایت از نوآوری و تحقیقاتی به طور گسترده | حمایتهای گسترده دولت، مخصوصاً در صنایع هایتک |
| فرایند ثبت شرکتهای دانشبنیان | مراحل پیچیده، نیاز به مدارک زیاد، زمانبر | آسانتر و از طریق مراکز مختلف | ثبت ساده، ولی نیازمند تأمین معیارهای تحقیقاتی و نوآوری | فرایند سریع و گاهی تسهیلات مالی زیاد |
| ریسکپذیری | ریسک بالا، به علت عدم اطمینان اقتصادی و تحریمها | ریسکپذیری بالاتر با حمایتهای زیادی از سرمایهگذاران | ریسکپذیری متوسط با سیستم حمایتی قوی | ریسکپذیری بالا، اما دولت در موارد زیادی پشتپناه است |
| دسترسی به سرمایه | کم، به ویژه برای استارتاپها و پروژههای دانشبنیان نوپا | بالاترین میزان دسترسی به سرمایهگذاران خطرپذیر | دسترسی مناسب، حمایت از پروژههای نوآورانه | دسترسی به سرمایه بالا، با توجه به حمایتهای دولتی |
| فرهنگ نوآوری و کارآفرینی | در حال رشد، ولی هنوز محدود در مقایسه با کشورهای پیشرفته | فرهنگی بسیار قوی از نوآوری و استارتاپها | فرهنگ قوی نوآوری، به ویژه در فناوریهای پیشرفته | نوآوری سریع در صنعت، به ویژه در زمینه فناوریهای نوین |
| میزان موفقیت استارتاپها | کمتر از ۱۰% موفقیت، به دلیل مشکلات اقتصادی و محدودیتها | حدود ۲۵% موفقیت، با توجه به حمایتهای زیاد | حدود ۲۰% موفقیت، به دلیل شرایط اقتصادی و زیرساختها | حدود ۱۵-۲۰% موفقیت، اما با حمایتهای دولتی گسترده |
| معافیتهای مالیاتی | معافیت مالیاتی برای شرکتهای دانشبنیان، اما استارتاپها معافیت کمتری دارند | معافیتهای مالیاتی ویژه برای نوآوریها و تحقیقات علمی | معافیتهای مالیاتی برای شرکتهای تحقیقاتی و نوآورانه | معافیتهای مالیاتی برای پروژههای استارتاپی و هایتک |
| حمایت از صادرات محصولات | محدود، نیاز به تقویت در این بخش | حمایتهای فراوان برای صادرات و بازاریابی جهانی | حمایت مناسب از صادرات نوآوریها | حمایتهای گسترده از صادرات فناوری و محصولات هایتک |
| حمایت از تحقیق و توسعه | حمایتهای مالی محدود، به ویژه در بخش تحقیق و توسعه | حمایتهای وسیع از تحقیق و توسعه در صنایع مختلف | حمایتهای مالی و تسهیلات برای تحقیقات علمی | سرمایهگذاری عظیم در تحقیق و توسعه، به ویژه در فناوریهای نوین |
های تک بودن، مهمترین ویژگی و تفاوت شرکت دانش بنیان با استارتاپ
یکی از مهمترین تفاوتهایی که بین یک شرکت دانش بنیان و استارتاپ وجود دارد، این است که محصولات یا خدمات تولید شده در شرکت دانش بنیان، حتما باید دارای پیچیدگی فنی بالایی باشند تا بتوان آنها را بهعنوان یک محصول دانش بنیان در نظر گرفت. این در حالی است که در استارتاپها چنین شرطی وجود ندارد و این کسبوکارهای نوپا میتوانند هر نوع محصولی را با هر میزان پیچیدگی فنی تولید کرده و به فروش برسانند. همین فرق دانش بنیان و استارتاپ، باعث میشود تا ثبت یک شرکت دانش بنیان تقریبا کار سخت و دشواری باشد، در حالی که راهاندازی یک استارتاپ تقریبا برای هر شخصی امکانپذیر است.
از سوی دیگر، وقتی که صحبت از های تک بودن و پیچیدگی فنی محصولات یا خدمات میشود، قطعا نیاز به یک تیم توسعه و تحقیق نیز احساس میشود. به همین علت، یک شرکت دانش بنیان، نیازمند این است که از هیات هلمی دانشگاهها و اساتید کمک گرفته و تیم تحقیق و توسعه حرفهای داشته باشد که چنین نیازی در استارتاپها احساس نمیشود.
تفاوت بین ریسکپذیری استارتاپ و شرکت دانش بنیان
تفاوت مهم دیگری که از این نظر وجود دارد، مربوط به میزان ریسکپذیری بین ثبت یک شرکت دانش بنیان و راهاندازی یک استارتاپ است. طبق آماری که در حال حاضر منتشر شده است، بیش از 90 درصد استارتاپها با شکست مواجه میشوند که همین موضوع، نشان میدهد ریسکپذیری راهاندازی یک استارتاپ تقریبا بالاست. این در حالی است که حاشیه امنیت شرکتهای دانش بنیان بسیار بالاتر است و معمولا حمایتهای گستردهای از آنها به عمل میآید تا بتوانند محصولات یا خدمات خود را به فروش رسانده و مسیر موفقیت را طی کنند.
به عبارت دیگر، میتوان گفت که سختی راهاندازی یک شرکت دانش بنیان تنها تا زمانی است که آنها موفق به استعلام دانش بنیان شوند. بعد از آن، معمولا بودجه زیادی در اختیار این شرکتها قرار میگیرد و به همین علت، آنها میتوانند به شکلی استراتژیکتر عمل کرده و در نتیجه شانس موفقیت کسب و کار خود را افزایش دهند.
از نظر هزینه راهاندازی چه تفاوتی بین شرکت دانش بنیان و استارتاپ وجود دارد؟
یکی از ویژگیهای مهم استارتاپها، این است که با کمترین هزینه ممکن قابل راهاندازی هستند و در واقع تنها هدف آنها این است که یک نیاز بازار یا جامعه را پوشش دهند. این در حالی است که برای دریافت گواهی دانش بنیان و فعالیت بهعنوان یک شرکت دانش بنیان، شما نیازمند صرف هزینههای زیادی برای راهاندازی تیم تحقیق و توسعه، تولید یک نمونه آزمایشگاهی از محصول و در نهایت، تجاریسازی و فروش محصولات خواهید بود.
تفاوتهای وضعیت مالیاتی شرکتهای دانش بنیان و استارتاپها
تفاوت مهم دیگری که بین شرکتهای دانش بنیان و استارتاپها وجود دارد، در خصوص شرایط مالیاتی میان آنهاست. به طور کلی، شرکتهای دانش بنیان، برای محصولات، کالاها یا خدمات دانش بنیانی که تولید میکنند، معاف از مالیات هستند. این در حالی است که وضعیت مالیاتی استارتاپها کاملا متفاوت است. آنها معمولا تا میزان مشخصی از درآمد (معمولا 500 میلیون تومان) معاف از مالیات هستند و در صورت داشتن درآمدی بالغ بر این عدد، باید مالیات مربوط به درآمد مازاد خود را پرداخت کنند.
تفاوت در فرایند شروع کار
استارتاپها معمولا در مراحل ابتدایی کار، نیازی به ثبت شرکت نداشته و میتوانند بهصورت کاملا مستقل فعالیت خود را آغاز کنند. این در حالی است که شروع به کار یک شرکت دانش بنیان مراحل پیچیدهتری دارد. این شرکتها در ابتدا باید مدارک ثبت شرکت دانش بنیان را مطابق با تصویر بالا تهیه کنند و در مرحله بعدی، درخواست خود را برای ثبت شرکت ارسال کنند تا کارگروه ارزیابی بررسی کند که آیا شرکتی که درخواست داده، شرایط دانش بنیانی شدن را دارد یا خیر؟
سخن پایانی
استارتاپ، در واقع کسب و کار نوپایی است که نیاز به ریسکپذیری بالایی دارد، چراکه بیش از 90 درصد استارتاپها با شکست مواجه شده و نمیتوانند فعالیت خود را ادامه دهند. با این حال، شرکتهای دانش بنیان، معمولا ریسکپذیری پایینی داشته و با توجه به تسهیلات و امکاناتی که در اختیار این شرکتها قرار میگیرد، فعالیت آنها دارای حاشیه امنیت بالاتری است. از دیگر تفاوتهای مهم بین شرکت دانش بنیان و استارتاپ، میتوان به های تک بودن شرکت دانش بنیان، هزینههای بیشتر شرکتهای دانش بنیان و همینطور فرایند شروع به کار سختتر در این شرکتها اشاره کرد.