معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری
این سازمان دارای شانزده ستاد و هفت معاونت زیر مجموعه می باشد که عبارتند از :
ستادهای معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری
- لیزر، فوتونیک و ساختارهای میکرونی
- آب، خشکسالی فرسایش و محیط زیست
- سلول های بنیادی
- گیاهان دارویی و طب سنتی
- مواد و ساخت پیشرفته
- انرژی های تجدید پذیر
- فرهنگ علم، فناوری و اقتصاد دانش بنیان
- علوم و فناوری های شناختی
- نفت، گاز، ذغال سنگ
- نانو
- زیست فناوری
- صنایع دانش بنیان دریایی
- بهینه سازی انرژی و محیط زیست
- صنایع دانش بنیان هوایی و هوانوردی
- فناوری اطلاعات، ارتباطات و میکروالکتریک
- نرم و هویت ساز
معاونت های زیر مجموعه معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری
- مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی
- امور شرکت ها و موسسات دانش بنیان
- معاونت سیاستگذاری و ارزیابی راهبردی
- معاونت توسعه فناوری
- معاونت نوآوری و تجاری سازی فناوری
- معاونت امور بین الملل و تبادل فناوری
- معاونت توسعه مدیریت و منابع
برای آشنایی با معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری به معرفی کاملی از این سازمان می پردازیم.
اهداف و وظایف اساسی معاونت علمی و فناوری رییس جمهور
اهداف:
- ارتقای اقتدار ملی، تولید ثروت و افزایش کیفیت زندگی مردم از طریق افزایش توانمندیهای فناوری و نوآوری در کشور
- ارتقای «نظام ملی نوآوری» و تکمیل مؤلفهها و حلقههای آن
- توسعه «اقتصاد دانشبنیان» از طریق هماهنگی و همافزایی بینبخشی و بین دستگاهی
- ارتقای ارتباط «دانش» با «صنعت» و «جامعه» و تسهیل تبادلات بین بخشهای عرضه و تقاضا
- توسعه فناوریهای راهبردی و اولویتدار ملی مطرح در نقشه جامع علمی کشور
- اعتلای ارتباطات بینالمللی علمی، فناوری و نوآوری و توسعه دیپلماسی علمی و فناوری
وظایف اساسی:
- برنامهریزی، هماهنگی بین بخشی و هم افزایی در «نظام ملی نوآوری» در جهت تحقق اقتصاد دانش بنیان
- هماهنگی و همافزایی بین برنامههای توسعه کشور و سیاستهای کلان توسعه علم و فناوری کشور
- سیاستگذاری و برنامهریزی تامین منابع مالی در نظام علم، فناوری و نوآوری کشور
- هدفمندسازی، هدایت و توسعه پژوهشهای کاربردی، تقاضا محور و مأموریت گرا و کمک به تجاری سازی نتایج آنها
- توسعه فناوری، تقویت فرآیند تجاریسازی و حمایت از موسسات و شرکتهای دانشبنیان و شرکتهای طراحی مهندسی
- حمایت از گسترش فعالیت تحقیق و توسعه در کشور و ارتقای توان «مدیریت فناوری» در شرکتهای دانش بنیان
- آینده نگاری و رصد فناوری، توسعه مراکز اطلاع رسانی فناوری و ایجاد و ساماندهی فنبازارهای عمومی و تخصصی
- حمایت از ایجاد و تقویت زیرساختهای علمی، فناوری و نوآوری
- ارتقای کارآفرینی فناورانه و بهبود فضای کسب و کار دانشبنیان و هدایت سرمایههای کشور جهت تولید کالاها و خدمات دانشبنیان
- توسعه سازوکارهای سرمایهگذاری خطرپذیر و تأمین مالی لازم در اقتصاد دانش بنیان
- کمک به ارتقا نظام مالکیت فکری و نظام استاندارد در حوزه علم، فناوری و نوآوری
- کمک به ارتقا فعالیتهای رسانهای و فرهنگسازی در حوزه علم و فناوری
- حمایت از ایجاد و توانمندسازی تشکلهای خصوصی در زمینه تولید و توسعه صادرات کالاها و خدمات دانشبنیان
- انجام اقدامات لازم جهت توسعه اولویتهای علم و فناوری نقشه جامع علمی کشور
- راهبری «ستادهای فناوریهای راهبردی» و «کانونهای هماهنگی دانش، صنعت و بازار»
- حمایت از نفوذ فناوریهای برتر در صنایع موجود و راهبری اجرای «طرحهای کلان فناوری و نوآوری» در محورهای راهبردی و نیازهای اصلی کشور
۱۷.تحریک تقاضا، بازارسازی و تضمین بازار برای تولیدات داخلی و بازاریابی و صادرات کالاها و خدمات دانشبنیان
18.توسعه دیپلماسی علم و فناوری و ارتباطات بینالمللی و توسعه سرمایهگذاری خارجی در طرحهای دانش بنیان، هدایت سرمایههای انسانی و مالی ایرانیان خارج از کشور و توسعه شبکههای بینالمللی علم و فناوری به ویژه در جهان اسلام با هماهنگی و همکاری دستگاههای ذیربط
- رصد فرصتهای بینالمللی به منظور توسعه فناوری به ویژه شناسایی و کسب فناوری های نوظهور با هماهنگی و همکاری دستگاههای ذیربط
- توسعه فرآیندهای شناسایی، جذب و انتقال و انتشار فناوریها در کشور با همکاری و هماهنگی دستگاههای ذیربط
دستاوردها و نمونههای موفق معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری
معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در طی سالها، با تکیه بر توانمندیهای علمی و فناوری داخلی، دستاوردهای چشمگیری را در حوزههای مختلف علمی و صنعتی به دست آورده است. این دستاوردها نه تنها به تقویت زیرساختهای علمی و فناوری کشور کمک کردهاند، بلکه در بسیاری از موارد، موجب پیشرفتهای چشمگیر در حوزههای نوآوری و تولید محصولات دانشبنیان شده است. در ادامه به برخی از نمونههای موفق این معاونت اشاره میشود:
۱. رشد چشمگیر شرکتهای دانشبنیان
یکی از بزرگترین دستاوردهای معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، توسعه و حمایت از شرکتهای دانشبنیان بوده است. از زمان تأسیس این معاونت، هزاران شرکت دانشبنیان در کشور راهاندازی شده که در زمینههای مختلف از جمله فناوریهای نانو، بیوتکنولوژی، نرمافزار، پزشکی، انرژیهای تجدیدپذیر و صنایع هوایی و فضایی فعال هستند. این شرکتها نه تنها در داخل کشور، بلکه در بازارهای بینالمللی نیز موفق به عرضه محصولات خود شدهاند.
۲. توسعه فناوریهای نانو و پزشکی
ستاد فناوری نانو یکی از بخشهای پیشگام معاونت علمی و فناوری در حوزه تحقیقات و توسعه فناوریهای نوین است. در این راستا، ایران به یکی از کشورهایی تبدیل شده که در زمینه تحقیقات نانو پیشرفتهای قابل توجهی داشته است. محصولات نانویی تولید شده در کشور در صنایع مختلفی از جمله داروسازی، کشاورزی، محیط زیست و انرژی مورد استفاده قرار گرفتهاند. همچنین در حوزه پزشکی، توسعه فناوریهای نانو باعث ارتقای درمانهای نوین و کاهش هزینهها شده است.
۳. پیشرفتهای علمی در حوزه سلولهای بنیادی
ستاد سلولهای بنیادی با حمایت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، موفق به راهاندازی مراکز تحقیقاتی پیشرفته در این حوزه شده است. این مراکز به تولید درمانهای نوین برای بیماریهایی مانند سرطان، دیابت و بیماریهای قلبی و عروقی پرداختهاند. پروژههای بالینی که در این زمینه در حال انجام هستند، نویدبخش تحولی بزرگ در حوزه پزشکی و درمانهای انسانی هستند.
۴. توانمندسازی فناوریهای انرژیهای تجدیدپذیر
با توجه به اولویتهای ملی در جهت کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و ارتقای بهرهوری انرژی، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برنامههای متعددی را در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر راهاندازی کرده است. این برنامهها شامل توسعه فناوریهای خورشیدی، بادی، و زیستتوده میشود که نه تنها به کاهش هزینههای انرژی کمک کرده، بلکه باعث افزایش صادرات فناوریهای نوین به کشورهای منطقه و فراتر از آن شده است.
۵. تجاریسازی فناوریهای نوین در صنایع هوایی و هوانوردی
ستاد صنایع دانشبنیان هوایی و هوانوردی به حمایت از تحقیق و توسعه در صنعت هوافضا پرداخته و موفق به راهاندازی پروژههای مختلفی در زمینه ساخت هواپیماهای سبک و بدون سرنشین (پهپاد) شده است. این فناوریها نه تنها در صنعت دفاعی، بلکه در بخشهای غیرنظامی مانند کشاورزی، حملونقل و مراقبتهای پزشکی نیز به کار گرفته میشوند.
۶. ایجاد فنبازارها و مراکز تجاریسازی فناوری
برای تجاریسازی دستاوردهای علمی و فناوری، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری اقدام به راهاندازی فنبازارها و مراکز تخصصی تجاریسازی کرده است. این مراکز به محققان و دانشمندان کمک میکنند تا اختراعات و پژوهشهای خود را به محصولات تجاری تبدیل کنند. این فرآیند موجب رشد سریع فناوریهای نوآورانه و تبدیل آنها به محصولات قابل عرضه در بازار شده است.
۷. توسعه دیپلماسی علمی و فناوری
یکی از دستاوردهای مهم معاونت علمی و فناوری، توسعه روابط بینالمللی در زمینه علم و فناوری است. با توجه به این که علم و فناوری به یک زبان جهانی تبدیل شده است، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با ایجاد شبکههای همکاری بینالمللی در سطح منطقهای و جهانی، زمینه را برای انتقال فناوری، جذب سرمایهگذاری خارجی و تبادل دانش فراهم کرده است. این رویکرد باعث افزایش اعتبار ایران در سطح بینالمللی شده و فرصتهای جدیدی برای محققان و صنایع ایرانی فراهم آورده است.
شرح وظایف امور حقوقی و مجلس
• تنظیم قراردادها، تفاهمنامهها و کلیه اسناد حقوقی فی مابین معاونت با سایر دستگاههای اجرایی.
• اظهارنظر حقوقی پیرامون پیشنویس کلیه قراردادها، تفاهمنامهها و اسناد تعهدآور تهیه شده در سطح معاونت علمی و فناوری و همچنین مراکز تابعه و بنیاد ملی نخبگان.
• بررسی و اعلام نظر در خصوص پیشنویس قوانین و تصویبنامههای مورد نیاز معاونت جهت ارائه به مقام مافوق و اخذ دستور به منظور پیگیری موضوع تا تصویب در مراجع ذیربط و صلاحیتدار.
• تهیه بخشنامهها و اطلاعیههای حقوقی.
• دفاع از حقوق معاونت در قبال دعاوی مطروحه علیه معاونت در دستگاه قضایی.
• طرح دعاوی علیه اشخاص حقیقی یا حقوقی با ارائه مستندات متقن و غیرقابل انکار.
• اظهارنظر صریح، واضح و روشن و قانعکننده در خصوص استعلامهای حقوقی واحدهای مختلف.
• تبیین، تفسیر، توجیه و تحلیل قوانین و مقررات و بخشنامههای مربوط به وظایف سازمان برای واحدهای استفاده کننده دستگاه متبوع.
• تهیه و تنظیم مجموعه قوانین و مقررات و اساسنامهها و ارائه برای تصویب به مراجع ذیصلاح.
• حل اختلاف میان معاونتها و سایر دستگاههای دولتی.
• همکاری و مشارکت با حوزههای مشابه معاونتهای دیگر در تهیه و تنظیم لوایح قانونی.
• مستندسازی و تشکیل بانک اطلاعات مربوط به قوانین و مقررات برای بهرهبرداری کلیه واحدهای سازمانی.
• برقراری ارتباط با مجلس شورای اسلامی و اعضای قوه مقننه کشور بر حسب مورد طبق دستور مقام مافوق.
• تهیه گزارش از مطالب مطروحه مرتبط با معاونت در مجلس شورای اسلامی.
• تهیه گزارشات لازم جهت دفتر امور حقوقی و مجلس برای دفاع از لوایح مطروحه در مجلس شورای اسلامی.
• جمعآوری اسناد و مدارک به منظور توجیه و تبیین لوایح قانونی و آئیننامه و تصویبنامهها در مجلس.
• دریافت و پیگیری نامهها، شکایات، تذکرات و درخواستهای نمایندگان مجلس شورای اسلامی در خصوص فعالیت بخشهای مختلف دستگاه و ارسال آنها به واحدهای ذیربط.
• هماهنگی در اعلام برنامههای کمیسیونهای مجلس شورای اسلامی به واحدهای ذیربط جهت آگاهی و حسب لزوم حضور در مجلس.
• ترتیب دعوت از مسئولان و مدیران و کارشناسان حسب ضرورت و ایجاد هماهنگی جهت حضور در مجلس و کمیسیونهای ذیربط.
• تعقیب و پیگیری لوایح، پیشنویس تصویبنامه و آئیننامه در کمیسیونهای مجلس تا مرحله تصویب و ابلاغ.
• تهیه گزارش مکاتبات و نامههای نمایندگان و کمیسیونهای مجلس شورای اسلامی.
• انجام سایر امور مربوط طبق نظر مافوق.
مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی
این مرکز به ریاست آقای پرویز کرمی اداره می شود و دارای شرح وظایف ذیل می باشد :
راهبردها و شرح وظایف مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری
حوزه های عمل:
ترویج علم و فناوری (ستادی)
- ارتباطات و اطلاع رسانی
- تبلیغات و امور فرهنگی
- انتشارات و مستند سازی
- مراسم و تشریفات
- افکارسنجی و ارتباطات مردمی
- پژوهش و برنامه ریزی
راهبـردها:
الف) ایجاد بستر ذهنی و اطلاعاتی برای اجرای بهینه سیاستها و برنامه های معاونت.
ب) معرفی برنامه ها و فعالیتهای معاونت در دو سطح عمومی و اختصاصی.
(عموم جامعه و بدنه تصمیم ساز، صاحب نظر و کارشناسی کشور در حوزه علم و فناوری).
ج) بستر سازی فرهنگی و تبلیغی برای اجرای بهتر سیاست ها و برنامه های معاونت.
و) کمک به عمومی تر شدن «گفتمان پیشرفت علم و فناوری» در جامعه .
شرح وظایف به تفکیک حوزه های عمل
ارتباطات و اطلاع رسانی
- دریافت اخبار و اطلاعات معاونت بهمنظور تنظیم گزارش، خبر، سیاستهای خبری و تبلیغاتی و اجرای طرحهای ارتباطی و انتشاراتی با توجه به خط مشی کلان سازمان از طریق: شرکت در جلسات، ارتباط مستقیم و مستمر با مسئولان، حضور در سفرهای داخلی و خارجی، دریافت اخبار طرح ها و برنامههای واحدهای مختلف سازمان، انتشار مکاتباتی که ارزش اطلاعرسانی دارند. ارتباط مستقیم با مردم ورسانههای داخلی و خارجی.
- ارتباط مستمر، مؤثر و نظام مند با اصحاب رسانههای جمعی در بخشهای مختلف بویژه علم و فناوری.
- برنامهریزی و اجرا
- هم چنین می توانید جهت ثبت شرکت دانش بنیان و آشنایی با انواع شرکت دانش بنیان به مجموعه شبکه دانش بنیان ایرانیان مراجعه نمایید.
سوالات متداول
- چه ستادهایی زیرمجموعه معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری هستند؟
- معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری دارای شانزده ستاد مختلف است که شامل ستادهای لیزر، فوتونیک، نانو، زیست فناوری، انرژیهای تجدیدپذیر، و سایر حوزههای راهبردی علمی و فناوری میباشد.
- چه معاونتهایی زیرمجموعه معاونت علمی و فناوری هستند؟
- معاونتهای زیرمجموعه شامل معاونت توسعه فناوری، معاونت نوآوری و تجاریسازی فناوری، معاونت سیاستگذاری و ارزیابی راهبردی، معاونت امور بینالملل، و دیگر معاونتهای مرتبط با مدیریت منابع و توسعه علمی هستند.
- چگونه میتوان در طرحهای دانشبنیان شرکت کرد؟
- افراد یا شرکتهای علاقهمند به ثبت و فعالیت در طرحهای دانشبنیان میتوانند از طریق سامانهها و مشاورین تخصصی معاونت علمی و فناوری اقدام کنند. این معاونت از طریق تسهیل فرآیندهای تجاریسازی و ایجاد زیرساختهای لازم به این افراد کمک میکند.
- ستاد فناوری نانو چه اهدافی دارد؟
- ستاد فناوری نانو در راستای توسعه و تجاریسازی فناوریهای نانو، ایجاد و تقویت زیرساختهای تحقیقاتی و کمک به رشد صنایع مرتبط با نانو فعالیت میکند.
- چگونه میتوان از تسهیلات مالی معاونت علمی و فناوری استفاده کرد؟
- معاونت علمی و فناوری از طریق حمایتهای مالی به شرکتهای دانشبنیان و پژوهشگران کمک میکند. این حمایتها شامل تأمین مالی، تسهیلات قرضی، سرمایهگذاری خطرپذیر و ایجاد فرصتهای تجاریسازی میشود.
- آیا معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در برنامههای بینالمللی شرکت دارد؟
- بله، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در پروژهها و برنامههای بینالمللی مختلف علمی و فناوری مشارکت دارد. این مشارکتها شامل تبادل فناوری، جذب سرمایهگذاری خارجی، و گسترش دیپلماسی علمی و فناوری میشود.