اخذ گواهی دانش بنیان

گواهی دانش‌بنیان، گواهی است که به شرکت‌ها و موسساتی اعطا می‌شود که در زمینه تحقیق و توسعه، نوآوری و تجاری‌سازی محصولات یا خدمات دانش‌بنیان فعالیت می‌کنند. این گواهی نشان‌دهنده این است که شرکت دانش بنیان مورد نظر از توانایی‌های لازم برای تولید محصولات و خدمات با ارزش افزوده بالا برخوردار است و می‌تواند در توسعه اقتصاد دانش‌بنیان کشور نقش موثری ایفا کند. اخذ گواهی دانش بنیان برای شرکت‌ها می‌تواند حمایت دولتی، ارائه تسهیلات دولتی، معافیت از پرداخت مالیات، حضور در مزایده‌های دولتی و تخصیص امکانات را برای شرکت‌ها به همراه داشته باشد. از جمله حوزه‌های منتخب دانش بنیانی می‌توان به نرم‌افزار، سخت‌افزار، تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی، داروسازی، زیست‌شناسی، محیط زیست، ساختمان‌سازی و کالاهای صنعتی و ماشین آلات اشاره کرد.

مدارکی که برای دریافت گواهینامه دانش بنیان نیاز است، عبارتند از:

1. داشتن یک شرکت ثبت شده اعم از مسئولیت محدود / سهامی خاص یا عام / تعاونی / موسسه و ….
2. داشتن محصولی با شرایط زیر:

• محصول ساخته شده باشد.
• محصول دارای تکنولوژی بالایی باشد.
• محصول توسط تیم فنی خود شرکت تولید شده باشد.

3. داشتن تیم فنی مرتبط با محصول
4. ترجیحا داشتن فروش از محصول (اگر فروش هم نداشته باشد، ایرادی ندارد)
5. مستندات فنی و مجوزهای لازم مرتبط با محصول

آشنایی با مفهوم شرکت دانش بنیان

به طور کلی به شرکت یا موسسه ای که از لحاظ فنی، مالی و سیستمی پارامترهای مورد نظر آیین نامه ارزیابی شرکت های دانش بنیان را دارا باشد، دانش بنیان گفته می شود. ایجاد شرکت دانش بنیان،یا ثبت شرکت دانش بنیان امتیازات و مزایای بسیاری در برای شرکت ها در پی خواهد داشت.

شرایط تخصصی محصول دانش بنیان

اصلی‌ترین ویژگی و شرایطی که برای ثبت شرکت‌های دانش بنیان و اخذ مجوزهای لازم در این زمینه وجود دارد، داشتن شرط پیچیدگی فناوری یا سطح فناوری شرکت است. چنین شرکتی حتما باید دارای یک تیم تحقیق و توسعه یا R&D خبره باشد. چنین تیمی معمولا متشکل از افراد متخصص در حوزه کاری شرکت، دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد و دکتری و البته هیئت علمی دانشگاه‌ها خواهد بود. علاوه بر این، محصول یا خدمات تولید شده توسط این شرکت، باید حتما ارزش افزوده زیادی نسبت به رقبا و بازار آن محصول یا خدمات ایجاد کرده باشد.

از طرف دیگر، شرکت‌ها برای دریافت مجوز دانش بنیان، حتما باید دانش فنی لازم برای تولید محصول یا خدمات را داشته باشند. به این منظور، مطابق با آیین‌نامه؛ شرکت‌ها حداقل باید یک نمونه آزمایشگاهی از محصول یا خدمات را تولید کرده و در اختیار داشته باشند. در واقع شرکت‌هایی که قصد دانش بنیان شدن دارند، باید ثابت کنند که محصول مدنظر از منبع دیگری کپی‌برداری یا مونتاژ نشده است. به این منظور، سه شرط زیر وجود دارد:

1- فرایند تحقیق و توسعه محصول توسط تیم R&D شرکت انجام شده باشد.

2- محصول یا خدمات مدنظر توسط تیم تحقیق و توسعه، مهندسی معکوس شده و این تیم، به دانش محصول یا خدمتی که مهندسی معکوس شده است، مسلط باشد.

3- برای تولید محصول انتقال فناوری صورت گرفته باشد و در این انتقال فناوری نیز، تغییرات عمده‌ای رخ داده باشد.

شرایط تخصصی صنایع مختلف

شرایطی که برای تولید محصول یا خدمات مدنظر گفته شد، شرایط عمومی است و هر صنعتی، دارای فرایند مخصوص به خود، برای ارزیابی شرکت‌های دانش بنیان و محصولات آنهاست. برای مثال، اگر شرکتی در زمینه داروسازی فعالیت داشته و محصولی را تولید کرده است، تست‌های بالینی و اولیه محصول ، آنالیز ها و …. حتما باید انجام شده و نتایج آن در اختیار گروه ارزیابی محصول قرار گیرد. از طرف دیگر، در حوزه تولید محصولات پلیمری، شرکت‌ها حتما باید محصولات خود را حداقل در سطح نیمه صنعتی تولید کرده باشند و مستندات تحقیقاتی خود را هم داشته باشند تا بتوانند مجوزهای دانش بنیان را دریافت کنند. برای این‌که بتوانید اطلاعات دقیق‌تری درباره شرایط ارزیابی هر صنعت به دست بیاورید کافی است که با کارشناسان شبکه دانش بنیان ایران در ارتباط باشید.

انواع شرکت‌های دانش بنیان

شرکت‌های دانش بنیان، بعد از اخذ مجوزهای دانش بنیان، به سه دسته نوپا، فناور و نوآور تقسیم‌بندی می‌شوند که در ادامه بیشتر با هریک آشنا خواهیم شد:

1- شرکت‌های دانش بنیان نوپا:  این شرکت‌ها، شرکت‌های دانش بنیانی هستند که هنوز به بلوغ کسب‌وکاری و فروش نرسیده‌اند، ولی محصولات یا خدمات آنها در حد نمونه آزمایشگاهی تولید شده و فرایندهای تحقیق و طراحی را طی کرده‌اند. آنها معمولا یک نمونه آزمایشگاهی داشته و از فرایند تحقیق و توسعه متمرکزی برخوردار هستند، این شرکت‌ها نیروی انسانی تخصصی داشته و درآمد عملیاتی آنها نیز کمتر از 5 میلیارد تومان است.

2- شرکت‌های نورآور: این شرکت‌ها به بلوغ کسب‌وکاری رسیده و فرایند تولید تجاری را نیز طی کرده‌اند، آنها دارای درآمد عملیاتی بیش از 5 میلیارد تومان بوده و برنامه رشد منظم و سالانه‌ای نیز در اختیار دارند. سهم فروش این شرکت‌ها از محصولات یا خدمات دانش بنیان، نسبت به دیگر خدمات یا محصولات شرکت، کمتر از 50 درصد است..

3- شرکت‌های فناور: شرکت‌های فناور دانش بنیان، معمولا دارای فرایند تولید تجاری بوده و درآمد عملیاتی آنها نیز مانند شرکت‌های نوآور بیش از 5 میلیارد تومان است. این شرکت‌ها حداقل باید دارای 10 نیروی کار با بیمه تمام وقت بوده و سهم فروش کالاها یا خدمات آنها به نسبت دیگر محصولات یا خدمات شرکت نیز بیش از 50 درصد است. این شرکت‌ها در واقع عمده فروششان از طریق محصولات یا خدمات دانش بنیان است.

اخذ گواهی دانش بنیان، چه مزایایی برای شرکت‌ها دارد؟

اخذ گواهی دانش بنیان می‌تواند مزایایی که در جدول زیر آورده‌ایم را برای شرکت‌ها به همراه داشته باشد:

همچنین از دیگر اهمیت های اخذ گواهی دانش‌بنیان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

• اعتبار و برندینگ: داشتن گواهی دانش‌بنیان، اعتبار و برندینگ شرکت را افزایش داده و به آن کمک می‌کند تا در بازار رقابتی بهتر عمل کند.
• تسهیل در جذب سرمایه‌گذار: شرکت‌های دانش‌بنیان به دلیل پتانسیل رشد بالا و حمایت‌های دولتی، جذابیت بیشتری برای سرمایه‌گذاران دارند.

مراحل اخذ مجوز دانش بنیان

برای ثبت دانش بنیان و اخذ مجوزهای آن باید مراحل زیر را طی کنید:

• ثبت‌نام در سامانه: مراجعه به سامانه شرکت‌های دانش‌بنیان به نشانی daneshbonyan.isti.ir و ایجاد حساب کاربری.

• تکمیل اطلاعات شرکت: وارد کردن اطلاعات پایه شامل مشخصات ثبتی، اعضای هیئت‌مدیره، محصولات، سوابق فعالیت و … در سامانه.

• بارگذاری مدارک موردنیاز: مانند رزومه شرکت، مجوزها، اظهارنامه مالیاتی، مدارک بیمه‌ای، مستندات فنی و علمی محصولات.

• بررسی اولیه (غربالگری): بررسی اولیه مدارک توسط کارشناسان معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برای اطمینان از تکمیل بودن.

• ارجاع به کارگزار ارزیابی: در صورت پذیرش اولیه، یک کارگزار تخصصی برای بررسی دقیق‌تر محصول یا فناوری انتخاب می‌شود.

• ارزیابی میدانی یا مستندی: ارزیاب با شرکت تماس می‌گیرد، مدارک را بررسی می‌کند و در صورت لزوم بازدید انجام می‌دهد.

• ارسال گزارش ارزیاب: گزارش ارزیاب به معاونت علمی ارسال می‌شود و شامل تحلیل فنی و اقتصادی محصول است.

• بررسی نهایی توسط کارگروه ارزیابی: کارگروه تخصصی، گزارش ارزیاب را بررسی کرده و درباره دانش‌بنیان بودن شرکت تصمیم می‌گیرد.

• صدور گواهی دانش‌بنیان: در صورت تأیید نهایی، گواهی صادر شده و شرکت می‌تواند از حمایت‌ها و مزایای مربوطه استفاده کند.

در مرحله تأیید نهایی به نقل از سایت isti :

“در نهایت، اگر محصول دارای ویژگی‌های ضروری تشخیص داده شود، معاونت علمی درخواست شرکت را تأیید کرده و شرکت متقاضی به عنوان دانش بنیان شناخته می‌شود.”

آماده‌سازی مدارک

مهمترین مدارکی که برای اخذ گواهینامه دانش بنیان وجود دارد، مدارک مرتبط با توسعه فنی و آزمایشگاهی محصولات یا خدمات می باشد که تدوین این مدارک دارای جزئیاتی بوده که تیم مشاوره ما در این زمینه خبره بوده و میتواند جهت مستند سازی و دریافت گواهینامه دانش بنیان برای شرکت شما اقدام نماید. اما مدارک دیگری مانند:

• کارت ملی و شناسنامه مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره
• گواهی پرداخت هزینه کارشناسی
• طرح کسب‌وکار
• مدارک فنی (مانند اختراع، طرح صنعتی، نمونه اولیه محصول و…)

و سایر مدارک نیز مورد نیاز هستند.

شرایط عمومی برای اخذ گواهی دانش‌بنیان

• داشتن حداقل یک محصول یا خدمت دانش‌بنیان
• داشتن نیروی انسانی متخصص و مجرب
• داشتن زیرساخت‌های مناسب برای تحقیق و توسعه
• داشتن برنامه توسعه محصول یا خدمت
• داشتن بازار هدف مشخص

نکات مهم

• فرآیند اخذ گواهی دانش‌بنیان ممکن است زمان‌بر باشد.
• بهتر است قبل از شروع فرآیند، با کارشناسان مربوطه مشورت کنید.
• داشتن یک طرح کسب‌وکار قوی و مدارک فنی کامل، شانس موفقیت را افزایش می‌دهد.
• شرکت‌های دانش‌بنیان باید به طور مداوم به نوآوری و توسعه محصولات یا خدمات خود ادامه دهند.

سخن پایانی

مهمترین عامل برای دریافت گواهینامه دانش بنیان، محصول یا خدماتی است که ارائه می شود. هر شرکت میتواند حداقل یک محصول و یا چند محصول ارائه نماید ولی این محصولات باید شامل پارامتر های ارائه شده در بالا باشند. علاوه بر این پارامتر های مالی و فروش و نیروی انسانی نیز برای دریافت گواهینامه دانش بنیان حائز اهمیت است.

تعداد شرکت هایی که از سال 1392 تا کنون برای دریافت گواهینامه دانش بنیان ثبت نام کرده اند، بیش از 110.000 (صد و ده هزار) شرکت بوده و در حال حاضر حدود 10.000 (ده هزار) شرکت موفق به دریافت تاییدیه دانش بنیان شده اند. یعنی کمتر از 10% آمار قبولی وجود دارد. این در حالی است که آمار قبولی شرکت هایی که توسط تیم مشاوره دانش بنیان ما ثبت نام شده اند، بالای 95% بوده است. ما از سال 1396 تا کنون برای بیش از 400 شرکت در حوزه های مختلف را تاییدیه دانش بنیان دریافت کرده ایم. اخذ گواهی دانش‌بنیان، فرصت بسیار خوبی برای شرکت‌ها است تا از مزایای متنوعی بهره‌مند شوند و در توسعه اقتصاد دانش‌بنیان کشور نقش فعالی ایفا کنند. با توجه به اهمیت این موضوع، شرکت‌ها باید با آگاهی کامل از شرایط و مراحل اخذ گواهی، اقدامات لازم را انجام دهند. تیم فنی مشاوره شبکه دانش بنیان ایران، به شما کمک می‌کند تا بتوانید گواهی‌های موردنیاز برای دانش بنیانی شدن را در کمترین زمان ممکن دریافت کنید.